Kimya

DAMITMA (DESTİLASYON) NEDİR?

İki veya daha fazla bileşen içeren bir karışımın ısıtılıp, buhar ve sıvı faz oluşturmak suretiyle daha uçucu bileşence zengin karışımların elde edilmesini sağlayan ayırma işlemidir.

Damıtma;

  • Maddelerin kaynama noktalarındaki farka,
  • Bileşenlerin derişimlerine (farklı kaynama karakteristiği),
  • Özetle sıvı karışımın buhar basıncı karakteristiğine bağlıdır.

Damıtmanın Kullanım Alanları 

Laboratuvarda vazgeçilmez bir yöntem olması yanı sıra;

  • Sanayide çok sık kullanılır. En yeni kullanımları arasında, deniz suyunun tuzunun giderilerek içme suyu elde edilmesidir.
  • Damıtma yöntemi, sanayi artıklarının yol açtığı su kirlenmesi sorununa da uygulanabilir, ama artıkların içinde buharlaşabilir kimyasal maddeler olduğu için bazı değişiklikler yapılmalıdır.
  • Sıvılaşmış havanın ayrımsal damıtılması da ilgi çekicidir. Çok düşük ısıda sıvılaşan hava, damıtılarak içindeki gazlar (azot, helyum vb.) ayrı ayrı elde edilebilir. Burada karşılaşılan teknik sorun, gazların çok düşük sıcaklıklarda yoğunlaştırılması için kullanmadan önce, soğutmada yararlanmaktır.
  • Roketlerin hareket etmelerini sağlayan düzenlemelerde kullanılan sıvı oksijen bu yolla elde edilir. Bununla birlikte asetilen gibi patlayıcı gazların birikmesini önlemek için de özen göstermek gerekir.
  • Damıtmanın petrol sanayisinde geniş uygulama alanları vardır. Çeşitli akaryakıtların ayrıştırılması ve ayrıca kimya sanayisinde ve çözücü gerektiren sanayilerde kullanılır.

Damıtma Kaça Ayrılır?

1. Basit Damıtma

Kaynama noktaları arasındaki farkları çok fazla olan sıvıları birbirinden ayırmada kullanılır.

Basit Damıtma
Basit Damıtma

2. Su Buharı Damıtması

Suda çözünmeyen ve miktarı az olan maddeleri uçucu olmayan karışımlardan ayırmak için özellikle madde 100°C’nin üzerinde kaynıyorsa ve kaynama noktasına yakın sıcaklıklarda bozuluyorsa su buharı destilasyonu kullanılır.

Su Buharı Damıtması
Su Buharı Damıtması

3. Ayrımsal Damıtma

Sıvı karışımları arasındaki kaynama noktası farkı çok küçükse ayırma ve saflaştırma işlemi olarak bu yöntem uygulanır. Bu sistemin sanayide uygulama alanı da petrol sanayisidir. Sabit kaynama noktasına sahip olan karışımlara azeotropik karışımlar denir. Bu karışımdaki bileşenleri birbirinden ayırmak için ayrımsal damıtma sistemi uygulanır.

Ayrımsal Damıtma
Ayrımsal Damıtma

4. Vakum Damıtması

Kendi kaynama noktasına gelmeden bozunan ve kaynama noktası çok yüksek olan bileşikleri bozunmadan elde edebilmek için uygulanan işlemdir. Burada düşük basınç uygulamak için kullanılan malzeme vakum pompası ve su trompudur. Bir sıvı ısıtıldığında buhar basıncı dış basınca eşit olunca kaynama başlar. Bu sebeple damıtma sisteminde dış basınç düşürüldüğü takdirde bileşiğin daha düşük bir sıcaklıkta kaynayarak damıtılması sağlanır.

Vakum Damıtması
Vakum Damıtması
Etiketler

Bir Yorum

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı

Reklam Engelleyici Algılandı

Mühendis Gelişim Topluluğu tüm faaliyetlerini gönüllü olarak sürdürmektedir.Lütfen bize destek olmak için reklam engelleyicinizi kapatın.