Makine

İçten Yanmalı Motor Nedir? Çalışma Prensibi

İçten yanmalı motorlar, yakıtın motor içinde yanma odası adı verilen sınırlı bir alan içinde yakılması ile oluşan basıncın, piston denen parçayı hareket ettirmesi ile oluşan makinedir.

Bu motorlara içten yanmalı motor adının verilmesinin sebebi, yanma olayının motor içerisinde gerçekleşmesindendir.

İçten yanmalı motorlarda yanma odasının motorun içine taşınmasıyla birlikte oldukça kompakt motorlar üretilebilmiştir ve otomobillerin oluşması sağlanmıştır.

Bir enerji formunu (elektrik, benzin, tiner, LPG vb.) mekanik enerjiye çeviren makine’ye motor denir.

İçten Yanmalı Motor Nedir?
İçten Yanmalı Motor Nedir?

Çalışma Prensibi

Yakıt, karbüratör veya yakıt enjeksiyonu sistemiyle belli bir oranda hava ile karıştırılarak yanma odası denilen silindirin içine gönderilir. Karışım piston tarafından sıkıştırılarak buji yardımıyla ateşlenir. Dizel motorlarda ateşleme buji yerine yüksek basınç altında sıkıştırmayla yapılır. Karışım CO2 ve CO’e dönüşür. Bu reaksiyon hacim ve ısı yaratır. Bu da pistonların salınım hareketi krank mili yardımıyla mekanik enerjiye dönüştürülerek iş yapılmış olur. Yakıt olarak önceleri gaz yağı kullanılmış günümüzde ise benzin, mazot ve LPG (Sıvılaştırılmış Petrol Gazı) oldukça yaygındır. Günümüz teknolojisinde “hibrit” otomobiller üretilmeye başlanmıştır, bu otomobillerde iki farklı türden motor bulunur. Yani hibrit adı biri yanmalı ve diğeri elektrikli olan iki motor tipine sahip olmasından gelir.

İçten Yanmalı Motor
İçten Yanmalı Motor

1. Emme: Temiz hava ve benzin karışımı emme kanalındaki sübapın açılmasıyla ve pistonun aşağıya doğru hareketinden oluşan vakum etkisiyle silindir içerisine alınıyor.
2. Sıkıştırma: Silindir içerisine alınan hava ve yakıt karışımı pistonun yukarı hareketiyle sıkıştırılarak hem sıcaklığı hem de basıncı yükseltilip çok ufak bir hacme hapsediliyor. Bu esnada her iki sübap ta tam kapalı konumda olup, yalıtım sağlanmaktadır.
3. Yanma: Sıkıştırılan benzin ve hava karışımı sübapların tam ortasında yer alan buji ile ateşlenerek yanma gerçekleşir. Aracın hareketini sağlayan güç bu anda üretilir.
4. Egzoz: Yanma sonrasında piston yukarı geri gelirken, yanmış artık gazlar üst sol tarafta yer alan egzoz sübapının açılmasıyla dışarıya atılır. Ardından pistonun aşağıya tekrar gelmesi esnasında 1. çevrim yani emme safhası tekrar başlar.

Enerji Verimi

Enerji verimi,tüketilen yakıtın kimyasal enerjisinin üretilen mekanik enerjiye oranı olarak tanımlanır ise, Modern turbo şarjlı motorların yaklaşık verimi %20′ dir.

İçten yanma termodinamik olayının teorik maksimum verimi %35 olduğu göz önüne alınırsa, geri kalan %15′ lik enerji kaybı yakıtın sıkıştırılmasında, pistonların sürtünmesinde ve diğer işlemlerine gerçekleştirilmesine harcanır.

İçten yanmalı motorlarda iki adet soğutma sistemi vardır. Bunlar hava ile soğutma ve su ile soğutma sistemleridir.

İçten Yanmalı Motorların Çeşitleri Ve Gruplandırılması

  • İki zamanlı içten yanmalı motorlar
  • Dört zamanlı içten yanmalı motorlar

Silindir Yapılarına Göre İçten Yanmalı Motorlar

• Sıra tipi içten yanmalı motorlar
• V tipi içten yanmalı motorlar
• Boksör tipi içten yanmalı motorlar
• Yıldız tipi içten yanmalı motorlar
• Yatık tip içten yanmalı motorlar

Silindir Sayıları Bakımından İçten Yanmalı Motorlar

• Tek silindirli içten yanmalı motorlar
• İki silindirli içten yanmalı motorlar
• Dört silindirli içten yanmalı motorlar
• Altı silindirli içten yanmalı motorlar
• Sekiz silindirli içten yanmalı motorlar

Yakıt Türüne Göre İçten Yanmalı Motorlar

• Benzinli motorlar
• Dizel motorlar
• LPG li motorlar
• Doğal gazlı motorlar

 

Etiketler

Nurullah GÜLAY

MANİSA CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ Makine Mühendisi #3

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı

Reklam Engelleyici Algılandı

Mühendis Gelişim Topluluğu tüm faaliyetlerini gönüllü olarak sürdürmektedir.Lütfen bize destek olmak için reklam engelleyicinizi kapatın.